Veri Alanında Çalışmak İsteyenlerin Bilmesi Gereken Programlama Dilleri ve Teknolojiler

Veri alanı (Data Science, Data Analytics, Machine Learning, Big Data) günümüzün ve geleceğin en kritik bilişim alanlarından biri haline gelmiştir. Şirketlerin stratejik kararlarından yapay zekâ uygulamalarına kadar birçok noktada veri odaklı yaklaşım ön plandadır.
Bu alanda çalışmak isteyenlerin sadece tek bir programlama dili bilmesi yeterli değildir; hem programlama, hem veri tabanı, hem de algoritma ve teori bilgisine sahip olması beklenir.

Peki veri alanına girmek isteyen biri hangi programlama dillerini ve teknolojileri bilmelidir?


1. Python: Veri Dünyasının Omurgası

Python, veri bilimi ve yapay zekâ alanında en yaygın kullanılan programlama dilidir. Öğrenmesi görece kolaydır ve devasa bir ekosisteme sahiptir.

Ancak Python bilmek tek başına yeterli değildir. Python’un veri odaklı kütüphanelerini gerçekten “yemiş yutmuş” olmanız gerekir.

Python’da Bilinmesi Gereken Temel Kütüphaneler

  • NumPy → Sayısal hesaplamalar, matris işlemleri

  • Pandas → Veri okuma, temizleme, dönüştürme (CSV, Excel, SQL vb.)

  • Matplotlib & Seaborn → Veri görselleştirme

  • Scikit-learn (sklearn) → Makine öğrenmesi algoritmaları

  • TensorFlow / PyTorch → Derin öğrenme ve yapay sinir ağları

Python, veri analizi, makine öğrenmesi, tahminleme ve yapay zekâ projelerinin neredeyse tamamında aktif olarak kullanılır.


2. R Dili: İstatistik ve Akademik Güç

R dili özellikle istatistiksel analiz, akademik çalışmalar ve veri görselleştirme alanlarında öne çıkar.

  • İstatistiksel testler

  • Regresyon modelleri

  • Veri keşfi (EDA – Exploratory Data Analysis)

  • Akademik ve bilimsel projeler

Günlük ticari projelerde Python daha baskın olsa da, R bilen bir veri uzmanı istatistik tarafında ciddi avantaj sağlar.


3. SQL (T-SQL / PL-SQL): Veriyle Konuşmanın Dili

Veri alanında çalışıp SQL bilmemek neredeyse imkânsızdır. Çünkü verinin büyük bölümü hâlâ ilişkisel veritabanlarında tutulur.

Bilinmesi Gereken SQL Türleri

  • T-SQL → Microsoft SQL Server

  • PL/SQL → Oracle

  • Genel SQL → MySQL, PostgreSQL vb.

SQL ile:

  • Veri çekilir (SELECT)

  • Veri filtrelenir

  • Gruplama ve analiz yapılır

  • Performanslı sorgular yazılır

Gerçek hayatta veri genellikle “kirli” gelir. Bu yüzden SQL tarafında güçlü olmak, veri temizleme sürecini ciddi şekilde hızlandırır.


4. NoSQL Veritabanları: Büyük Veri Dünyası

Klasik ilişkisel veritabanları her zaman yeterli olmaz. Büyük veri ve gerçek zamanlı sistemlerde NoSQL veritabanları devreye girer.

Öne çıkan NoSQL teknolojileri:

  • MongoDB

  • Cassandra

  • Redis

  • Elasticsearch

Özellikle log verileri, büyük hacimli ve yarı-yapılandırılmış veriler için NoSQL bilgisi büyük avantaj sağlar.


5. Algoritma ve Teori: İşin En Kritik Kısmı

Programlama dillerini bilmek işin sadece araç kısmıdır. Asıl fark yaratan, işin teorisini bilmektir.

Bilinmesi Gereken Temel Algoritmalar

  • Sınıflandırma algoritmaları

    • Logistic Regression

    • Decision Tree

    • Random Forest

    • SVM

  • Tahmin (Prediction) algoritmaları

  • Regresyon yöntemleri

    • Linear Regression

    • Polynomial Regression

  • Kümeleme (Clustering)

    • K-Means

    • Hierarchical Clustering

  • Genetik algoritmalar

  • Boyut indirgeme

    • PCA vb.

Bu algoritmaların:

  • Ne işe yaradığını

  • Hangi problemde kullanıldığını

  • Avantaj ve dezavantajlarını

bilmek, sizi “kod yazan” değil problem çözen veri uzmanı yapar.


6. Yapay Sinir Ağları ve Makine Öğrenmesi

Veri alanının en popüler başlıklarından biri makine öğrenmesi ve yapay sinir ağlarıdır.

Bu kapsamda bilinmesi gerekenler:

  • Supervised / Unsupervised Learning

  • Neural Network yapısı

  • Deep Learning kavramları

  • Overfitting – Underfitting

  • Model doğrulama ve performans ölçümleri

TensorFlow, PyTorch gibi kütüphanelerle pratik yapmak bu noktada çok önemlidir.


Sonuç: Veri Alanında Tek Bir Dil Yetmez

Özetle veri alanında çalışmak isteyen biri için yol haritası şöyledir:

  • Python ve veri kütüphaneleri

  • SQL (T-SQL / PL-SQL)

  • NoSQL veritabanları

  • Algoritma ve istatistik bilgisi

  • Makine öğrenmesi ve yapay zekâ temelleri

Bu alan zor ama geleceği olan, sürekli öğrenme gerektiren bir alandır. Ancak doğru temellerle ilerleyenler için kariyer fırsatları oldukça geniştir.